ဒုုိင္ယာရီအပုုိင္းအစေလးမ်ား ( ၆ )

"ျပည့္အင္အားဟူသည္ "

Finland ႏိုင္ငံတြင္ Car parking မရွိေသာ အခ်ိဳ ႔ကုုန္တုုိက္ၾကီးမ်ားသည္
 ျမိဳ ႔ျပင္သုုိ႔ထြက္ၾကသည္။ Car parking ရွိေသာအခ်ိဳ ႔ကုုန္တုုိ္က္ၾကီးမ်ားသည္သာ
 ျမိဳ ႔တြင္းတြင္ရွိပါသည္။
 ျမိ ႔ျပင္တြင္ရွိေသာကုုန္တုုိက္ၾကီးမ်ားသည္ ပစၥည္းအမ်ိဴးအစားလည္းစုုံလင္သလုုိ ကားရပ္နားရန္ေနရာလြတ္သည္လည္း အလွ်ံပယ္ပင္ျဖစ္၍ ေဈ းဝယ္သူမ်ားလည္း စိတ္ခ်မ္းသာ လြတ္လပ္စြာ ဝယ္ယူႏုုိင္ၾကသည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္ တစ္ခါတစ္ရံ
လုုိအပ္ေသာပစၥည္းကုုိရႏုုိင္ေရးအတြက္ ျမိဳ ႔ျပင္သုုိ႔ထြက္၍ ေဈ းဝယ္ၾကရသည္။
 ေဈ းတစ္ခုုကုုိတည္ေဆာက္လွ်င္ ေဈ းသက္သက္ကုုိသာ မစဥ္စားဘဲ ေဈ းဝယ္သူတုုိ႔၏ ကားရပ္နားစရာေနရာပါထည့္သြင္းစဥ္းစားသည့္ဥပေဒကား ခုုိင္မာ၍ေနေပျပီ။ ထုုိ႔အတူ အစုုိးရရုုံးမ်ားသုုိ႔သြားလွ်င္လည္း ရုုံးတုုိင္းတြင္ Car parking ရွိေလသည္။ အကယ္၍ ေနရာလြတ္မရွိလွ်င္ ရပ္ခြင့္မရွိေပ။ ရပ္နားရန္သတ္မွတ္ထားေသာ မ်ဥ္းေၾကာင္းအတုုိင္းသာ ယာဥ္မ်ား ရပ္နားၾကရသည္။ ေဆာက္လုုပ္ေရးကုုမၼဏီမွျဖစ္ေစ အစုုိးရမွျဖစ္ေစ လူေနအိမ္ရာမ်ားေဆာက္လုုပ္လွ်င္လည္း Car parking သည္ မရွိမျဖစ္ထည့္သြင္းရသည္။ မထည့္သြင္းဘဲ ေဆာက္လုုပ္ခြင့္မရွိေပ။ အဆုုိပါ Car parking သည္ ေဆာက္လုုပ္ေရးအိမ္ယာမွ အခန္းနွင့္အညီအမွ်သာရွိသည္မဟုုတ္ဘဲ ဧည့္သည္ယဥ္မ်ားအတြက္လည္း သီးသန္႔ Car parking ထည့္သြင္းတည္ေဆာက္ၾကရသည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္ပင္ စည္းကမ္းမဲ့စြာ လမ္းေဘးတြင္ယာဥ္ရပ္နားထားျခင္းမ်ိဴးလည္း မရွိုေတာ့သည့္အျပင္ ယဥ္ေၾကာပိတ္ဆုုိ႔မႈႏွင့္အမ်ားျပည္သူတုုိ႔၏ သြားလာေရးကုုိလည္း အေႏွာက္အယွက္မျဖစ္ေတာ့ေပ။
 ျမိဳ ႔သစ္တစ္ခုုကုုိတည္ေဆာက္လွ်င္လည္း လူႏွင့္ပတ္သက္၍ လုုိအပ္ေသာအရာမွန္သမွ် ထည့္သြင္းစဥ္းစားကာတည္ေဆာက္ေပးရသည္။ ဥပမာ က်မၼာေရး ပညာေရး ေရေျမွာင္း လွ်ပ္စစ္မီး လမ္း စသည္တုုိ႔ကုုိ စနစ္တက် ေရရွည္ခုုိင္ခံ့ေအာင္ တည္ေဆာက္ေပးသည္။ လယ္ယာေျမကုုိ အဓမၼသိမ္း၍ အကြက္ရုုိက္ေရာင္းစားျခင္းသက္သက္မွ်သာျဖစ္ျပီးလွ်င္ လူထုုအတြက္မည္သည့္လုုိအပ္ခ်က္ကုုိမွ် ထည့္သြင္းမစဥ္းစားသည့္ ျမိဳ ႔သစ္တည္ေဆာက္မႈမ်ိဴး အလ်ဥ္းမရွိေခ်။ ကုုိယ္ထူကုုိယ္ထလမ္းဟူ၍လည္း လုုံးဝမရွိ မသိ မၾကားဘူးၾကသလုုိ ကုုိယ္ထူကုုိယ္ထလွ်စ္စစ္မီးတပ္ဆင္ျခင္းဟူသည္မွာလည္း သူတုုိ႔အဖုုိ႔ဒ႑ာရီသဖြယ္သာျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ 

   ဘတ္စ္ကားစီးလွ်င္လည္း အခ်ိန္တိတိက်က်စီးႏုုိင္သည္။ ဘတ္စ္ကားစီးဘုုိ႔အတြက္ လမ္းထြက္၍ကားမွတ္တုုိင္တြင္ ၾကိဳတင္ေစာင့္ေနစရာမလုုိေခ်။ မသြားခင္ အိမ္တြင္ မိမိသြားမည့္ေနရာကုုိ အင္တာနက္တြင္ ရွာေဖြၾကည့္လုုိက္လွ်င္ ဘယ္ဘတ္စ္ကားက ဘယ္အခ်ိန္ ဘယ္မိနစ္တြင္ ဘယ္ကားမွတ္တုုိင္၌ ဆုုိက္ေရာက္မည္ဆုုိသည္ကုုိ မိနစ္ပုုိင္းအတြင္းသိႏုုိင္သည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္ အခ်ိန္ကုုိအလဟႆမကုုန္ဆုုံးေစရဘဲ မိမိသြားလုုိေသာေနရာသိုု႔ အခ်ိန္တိက်စြာေရာက္ႏုုိင္သည္ျဖစ္၍ စိတ္ခ်မ္းသာရသည္။ လမ္းေဘးတြင္ ကားရပ္၍ရေသာ ေနရာမ်ားလည္း ရွိသည္။ သုုိ႔ေသာ္ အခ်ိန္သတ္မွတ္ခ်က္ကုုိေက်ာ္လြန္၍မရ။ ေနရာအလုုိက္ ရပ္နားႏုုိင္သည့္အခ်ိန္ သတ္မွတ္ခ်က္ကြာျခားသည္။ လမ္းေဘးတြင္ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ႔ရပ္ထားေသာ ကားမ်ားလည္း မရွိ၊ အကယ္၍ ရွိပါကလည္း ယဥ္စည္းကမ္းဥပေဒကုုိခ်ိဴးေဖာက္ေသာနည္းလမ္းမ်ားကုုိ အသုုံးမျပဳဘဲ တိတိက်က် ထိေရာက္စြာအေရးယူသျဖင့္လမ္းစည္းကမ္းသည္ တည္ျငိမ္ေနေတာ့သည္။
ထုုိ႔ျပင္ အခ်ဳိ ႔မီးပြိဳင့္မ်ားသည္ သတ္မွတ္သည့္အခ်ိန္ေစ့မွသာ စိမ္း ဝါ နီ ကုုိျပသည္မဟုုတ္ပါ။
အကယ္၍ မိမိကားေရွ ႔တည့္တည့္တြင္ မီးနီျပရမည့္အခ်ိန္ဝယ္ တစ္ဖက္မွမီးစိမ္းျပ၍ ျဖတ္ကူးသြားမည့္ကားမရွိပါက ( ကားရွင္းေနလွ်င္ )
မိမိ၏ ေရွ ႔တည့္တည့္မွမီးပိြဳင့္သည္ အနီမျပေတာ့ဘဲ အလုုိအေလ်ာက္ မီးစိမ္းျပကာ
 လႊတ္ေပးလုုိက္သည္ကုုိ အ့ံၾသစြာၾကံဳရဖူးသည္။  ယာဥ္ထိန္းရဲမွ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ိဴးမဟုုတ္ဘဲ အလိုုအေလ်ာက္ ေဆာင္ရြက္ေသာ စနစ္ျဖစ္သည္။ စကၤာပူတြင္ေရာက္စဥ္ကလည္း ယာဥ္စည္းကမ္းအလြန္ေကာင္းသည္ကုုိ သတိျပဳမိသည္။ အမွန္စင္စစ္ စကၤာပူတြင္လည္း ယာဥ္အသြားအလာမ်ားလြန္းလွပါသည္။ သုုိ႔ေသာ္ မည္သည့္ေနရာတြင္မွ် ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုုိ႔မႈမရွိပါေခ်။ ေနရာက်ဥ္းက်ဥ္းေလးဝယ္ အရာရာအခ်ိဳးက် သဟဇာတျဖစ္ကာ ဟန္ခ်က္ညီေအာင္ စီမံႏုုိင္သည့္စြမ္းပကားကုုိ ခ်ီးက်ဴးအ့ံၾသမိသည္။
 ေဆာင္းပါး၏အခန္း ( ၅ ) တြင္ေရးခဲ့သည့္အတုုိင္း ရာသီဥတုု၏ ငဲ့ညွာမႈကင္းမဲ့စြာ ဖိစီးႏွိပ္စက္မႈကုုိခံၾကရေသာ္လည္း လူသားတုုိ႔တည္ေဆာက္ထားေသာ လူမႈစနစ္ ေကာင္းမြန္မႈေၾကာင့္
 ရာသီဥတုု၏ရက္စက္မႈဒဏ္ကုုိလည္း မခံရေတာ့။
 ေအးခဲလြန္းေသာ ေဆာင္းသည္ Finland နိဳင္ငံ၏သဘာဝအလွအမွတ္တံဆိပ္ပင္ျဖစ္သြားေတာ့သည္။ 

  အရင္းစစ္ေတာ့ အျမစ္ေျမကဆုုိသလုုိ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုုသည္ ဤကဲ့သုုိ႔စည္းကမ္းရွိစြာ သြားလာေနထုုိင္တတ္ျခင္းသည္ ေခါင္းေဆာင္တုုိ႔၏ ေခါင္းေဆာင္မႈအရည္အေသြးေကာင္းမြန္ျခင္းသည္ ပဓာနက်ေသာအခ်က္မ်ားတြင္ တစ္ခုုအပါအဝင္ျဖစ္သည္။
အေၾကာင္းမွာ ေခါင္းေဆာင္မႈဟူသည္
တန္ဘုုိးမ်ားကုုိ လက္ေတြ႔ေဆာင္ရြက္မႈအျဖစ္ေျပာင္းယူျခင္း ( Transform values into action )
 ၾကည္လင္ေသာအနာဂတ္အျမင္မ်ားကုုိ လက္ေတြ႔အစစ္အမွန္ျဖစ္ေစျခင္း ( Visions into realities ) အခက္အခဲမ်ားကုုိ မြမ္းမံျပင္ဆင္ေပးျခင္း ( Obstacles into innovations )
 ကြဲျပားျခားနားမႈမ်ားကုုိ တစ္စုုတစ္စည္းတည္း စုုစည္းခုုိင္မာေစျခင္း ( Seperateness into solidarity ) တုုိ႔ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္ဟုု မိမိဖတ္မွတ္ရဖူးသည္။ ဖတ္မွတ္ဖူးသည့္အတုုိင္းလည္း ယုုံၾကည္ပါသည္။ ဤကဲ့သုုိ႔ စြမ္းေဆာင္ႏုုိင္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုုိလည္း ဤႏုုိင္ငံလူထုုက သတၱိရွိရွိေရြးခ်ယ္ႏုုိင္ခဲ့ၾကသည္။
ထုုိ႔ေၾကာင့္ အရာရာ၏ တုုိးတက္မႈႏွင့္ဆုုတ္ယုုတ္မႈသည္ ေခါင္းေဆာင္တုုိ႔၏
 ေခါင္းေဆာင္မႈတစ္ခုုတည္းတြင္သာ မူတည္သည္မဟုုတ္္ပါဘဲ ေခါင္းေဆာင္ေရြးခ်ယ္သူတုုိ႔၏ အသိဥာဏ္ႏွင့္သတၱိသည္လည္း အလြန္အေရးၾကီးေသာက႑တြင္ရွိပါေၾကာင္း သတိျပဳသင့္ၾကသည္။ တနည္းဆုုိရေသာ္ ျပည္သူတုုိ႔၏ ပညာအားႏွင့္သတၱိအားသည္သာ ပိုု၍အဓိကက်သည္ဟုုဆုုိလွ်င္လည္း မွားမည္မထင္ပါ။ အေၾကာင္းမွာ အဆုုိပါအင္အားတုုိ႔သည္သာ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းကုုိ ေရြးခ်ယ္ေပးႏုုိင္၍ မေကာင္းသူကုုိပယ္ရွားႏုုိင္ေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ အဆုုိပါ ျပည္သူတုုိ႔၏ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းကုုိေရြးခ်ယ္ႏုုိင္ေသာ အသိဥာဏ္ႏွင့္သတၱိေၾကာင့္ ျပည္သူကုုိ အူမ မေတာင့္ေစဘဲ ဝမ္းစာႏွင့္သာနပမ္းလုုံးခုုိင္းထားေသာ ႏုုိင္ငံေရးစနစ္ဆုုိးသည္လည္း သမုုိင္းတြင္ ရယ္စရာဟာသတစ္ခုုအျဖစ္ျဖင့္ ဤႏုုိင္ငံ (Finland) ဝယ္ က်န္ရစ္ခဲ့ေလျပီ။ ျပည္ဖုုံးကားခ်ခဲ့ျပီးေလျပီ။ တနည္းဆုုိေသာ္ ျပည္သူတုုိ႔၏ အသိဥာဏ္ပညာႏွင့္သတၱိအားသည္ တုုိင္းျပည္ဖြံံ႔ျဖိဴးတုုိးတက္ျခင္း၏ အျမဳေတရတနာအစစ္ပင္ျဖစ္သည္။ ျပည့္အင္အားဟူသည္ ထုုိအသိဥာဏ္ပညာႏွင့္
သတၱိတုုိ႔သာျဖစ္သည္။ ( ဆက္ရန္ )

ဒုုိင္ယာရီအပုုိင္းအစေလးမ်ား ( ၅ )

 "တရားဥပေဒစုုိးမုုိးပါေစ "
ဖင္းလူမ်ိဴးတုုိ႔စားသုုံးၾကသည္မွာ အဓိကအားျဖင့္ ဂ်ံဴ အားလူး အသီးအရြက္ႏွင့္အသားငါးမ်ားျဖစ္သည္။ ဆန္ကုုိစားၾကေသာ္လည္းအနည္းငယ္သာျဖစ္သည္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္တုုိ႔ေဈ းၾကီးေသာ္လည္း အသားငါးက ေဈ းေပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္စုုိက္၍မရေလာက္ေအာင္ ေအးေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ စုုိက္ပ်ိဴးလွ်င္လည္း အပူေပးရုုံၾကီးမ်ားတည္ေဆာက္၍ စုုိက္ရသျဖင့္ အကုုန္အက်မ်ားေလသည္။  (organic horticulture ) သဘာဝေျမၾသဇာသုုံး စုုိက္ပ်ိဴးေရးအတတ္ပညာႏွင့္စုုိက္ပ်ိဴးေရာင္းခ်သျဖင့္ က်မၼာေရးအတြက္သင့္ေတာ္ေသာ္လည္း ျပည္ပမွတင္သြင္းလာေသာစားသုုံးကုုန္မ်ားထက္ ေဈ းလည္းပုုိ၍ၾကီးေလသည္။ အပူေပးရုုံၾကီးမ်ားမတည္ေဆာက္ဘဲ ေျမျပင္တြင္အလြတ္စုုိက္ပ်ိဴး၍ရႏုုိင္ေသာကာလမွာ ေမလမွၾသဂုုတ္လအထိ ေလးလသာရွိသည္။ ထုုိေလးလအတြင္းတြင္သာ ဂ်ံဳမ်ား အခ်ိဳ ႔အသီးအႏွံမ်ားႏွင့္ ေမြးျမဴေရးႏြားမ်ားအတြက္ ျမက္မ်ားကုုိ စုုိက္ပ်ိဴးၾကသည္။  စက္တင္ဘာလတြင္အေအးဓာတ္ဝင္လာေသာေၾကာင့္ သစ္ပင္မ်ားမွ သစ္ရြက္မ်ားေရႊဝါေရာင္ သကၤန္ကုုိဆင္ျမန္းကုုန္ၾကေတာ့သည္။ ေရာ္ရြက္ဝါတုုိ႔ ေျမခၾကေတာ့မည့္ အရိပ္လကၡဏာပင္ျဖစ္သည္။  ေအာက္တုုိဘာလေရာက္လွ်င္ ေရႊဝါေရာင္ရြက္ေဟာင္းေလးမ်ားအားလုုံးေျမခၾကရေတာ့သည္။
 ေျမျပင္တြင္ ေလႏွင္ရာလူးလြန္႔ခြင့္မရၾကေတာ့ဘဲ ေအးခဲေသာႏွင္းေဖြးေဖြးမ်ားေအာက္တြင္ သျဂိဳဟ္ျမႈဳတ္ႏွံျခင္းကုုိ ခံၾကရျပန္ေလဦးမည္။ ထုုိ႔ျပင္ ရြက္ေဟာင္းတုုိ႔ေၾကြက်ျပီးေသာ သစ္ပင္မ်ားသည္ ရြက္သစ္တုုိ႔ျဖင့္တဖန္ထပ္၍ အလွဆင္ႏုုိင္ရန္ ပုုရစ္ဖူးတုုိ႔လည္း ဖူးခြင့္မရၾကေတာ့ျပီ။ ေအးခဲလွေသာေဆာင္းႏွင္းေအာက္ဝယ္ အရြက္ဗလာ ရုုိးတံညွာသက္သက္ျဖင့္သာ အႏႈတ္အမွတ္ ပုုံမွန္အားျဖင့္ ၁၅ မွ ၂၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ရွိေသာ ( ေဒသအလိုုက္ ရာသီဥတုုကြာျခားတတ္သည္၊ တစ္ခါတစ္ရံ အႏႈတ္ ၂၉ / ၃၀ အထိရွိတတ္သည္ ) ေဆာင္းဒဏ္ကုုိ သစ္ကုုိင္းေျခာက္မ်ားအသြင္ အထီးက်န္စြာခံၾကရေတာ့သည္။ အၾကင္နာမဲ့ေသာ ေဆာင္းသည္ သစ္ပင္ပန္းမာလ္တုုိ႔၏သဘာဝအလွတရားကုုိ ရက္စက္စြာဖ်က္ဆီးလုုိက္ေတာ့သည္။ 

  ေႏြရာသီတြင္ ပိတ္ပိတ္ပိန္းကာစိမ္းစုုိေနေသာ ေတာၾကီးမ်ားသည္ ေဆာင္းရာသီေရာက္ေသာအခါ ပင္စည္ႏွင့္သစ္ကုုိင္းမ်ားသာက်န္ရွိေတာ့သျဖင့္ ေတာေတာင္အားလုုံးသည္ ဟင္းလင္းပြင့္ေနၾကသည္။ စတုုဒိသာပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ျဖဴေဖြးေအးခဲေနေသာ ႏွင္းပုုံတုုိ႔သည္သာ
( ၆ ) ေျခာက္လေလာက္ၾကာသည္အထိ မင္းမႈေနေတာ့သည္။ ၎ႏွင္းတုုိ႔သည္ ေမလလယ္ေလာက္ေရာက္မွသာလွ်င္ အရည္ေပ်ာ္စီးျခင္းျဖင့္ ႏႈတ္ဆက္ထြက္ခြါသြားၾကေတာ့သည္။ ထုုိအခါမွသာ သစ္ပင္တုုိ႔သည္ သူတုုိ႔၏ ခႏၶာပင္စည္ကုုိ ရြက္သစ္တုုိ႔ျဖင့္တဖန္ျပန္၍ အလွဆင္ႏုုိင္ရန္ ပုုရစ္ဖူးေသာ အညြန္႔ဦးေလးမ်ားျဖင့္ စတင္ေခါင္းျပဴလာၾကသည္။ ေႏြရာသီ၏ ေနေရာင္ႏွင့္အပူဓာတ္သည္ ရြက္ႏုု အဖူးႏုု အပြင့္ႏုုႏွင့္ အသီးႏုုတုုိ႔ကုုိ ၾကင္နာျငင္သာစြာ ၾကိဳဆုုိလုုိက္ၾကသျဖင့္ ေႏြဦး၏အလွသည္ ပုုိ၍သစ္လြင္လာကာ ခ်စ္ခင္စရာသဘာဝအလွျဖင့္ တင့္တယ္ေနေပေတာ့သည္။ ဂြ်န္လေရာက္လွ်င္ သစ္ပင္ေတာေတာင္တုုိ႔ျပန္လည္စိမ္းလန္းလွ်က္ ႏုုိင္ငံကုုိသဘာဝျဖင့္ အလွဆင္လုုိက္သကဲ့သုုိ႔ရွိသည္။ ေအးခဲေသာႏွင္းမ်ားကင္းစင္၍ ပြင့္လင္းေသာေႏြရာသီသုုိ႔ေရာက္သည္ဆုုိလွ်င္ လူမ်ားလည္းအိမ္တြင္းတြင္သာ ခုုိေအာင္းမေနၾကေတာ့ဘဲ အျပင္သုုိ႔ထြက္လာၾကေတာ့သည္။   

  

  အကယ္၍ စုုိက္ပ်ိဴးေရးလုုပ္ငန္းကုုိ လုုပ္ကုုိင္လုုိပါက လုုပ္ငန္းစီမံခ်က္ကုုိ ဥပေဒႏွင့္အညီလုုပ္ထုုံးလုုပ္နည္းက်က် အစုုိးရကုုိတင္ျပလွ်င္ အစုုိးရမွေငြေခ်းေပးသည္။ စုုိက္ပ်ိဴးေရးအတတ္ပညာ ဘယ္အဆင့္ထိတတ္ေျမာက္ေၾကာင္းကုုိပါပူးတြဲတင္ျပရသည္။  အကယ္၍ အရႈံးေပၚေသာေၾကာင့္ အေၾကြးျပန္မဆပ္ႏုုိင္လွ်င္လည္း တိက်ေသာအေထာက္အထားျဖင့္ တင္ျပပါက ထုုိအေၾကြးသည္ ေၾကြးပူမျဖစ္ေတာ့ဘဲ ေၾကြးေအးျဖစ္သြားသည္။ အစုုိးရမွ အျပစ္ေပးအေရးယူျခင္းမ်ိဴး မျပဳလုုပ္ေခ်။ ေရႊျပည္မွာကဲ့သုုိ႔ အမွန္တကယ္  အေၾကြးမဆပ္ႏုုိင္ေသာ လယ္သမားမ်ားကုုိ ကရုုဏာေရွ ႔ထား၍ သက္ညွာစြာ ထမင္းတစ္နပ္ေလွ်ာ့၍စားခုုိင္းေသာသတင္းမ်ိဴးကုုိ ဖင္းလူမ်ိဴးတုု႔ိသာၾကားသိပါက အံ့ၾသမဆုုံးျဖစ္မိမွာ ေသခ်ာသည္။  ေၾကြးေအးျဖစ္၍ အေရးမယူဟုုဆုုိေသာ္လည္း လိမ္လည္တင္ျပ၍ေတာ့မရ။ လိမ္လည္မႈ ရွိ/ မရွိကုုိလည္း စနစ္ႏွင့္နည္းပညာအားေကာင္းေသာေၾကာင့္ အစုုိးရကအလြယ္တကူပင္သိႏုုိင္ေလသည္။ အကယ္၍ အလိမ္မိသြားလွ်င္လည္း သူ႔ဘဝသည္ ထုုိအမဲစက္အစြန္းအထင္းေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္လုုပ္ငန္းမ်ားဆက္လက္လုုပ္ေဆာင္ဘုုိ႔မလြယ္ကူေတာ့ေခ်။ အေၾကာင္းမွာ လိမ္လည္ျခင္းျပစ္မႈကုုိ က်ဴးလြန္ထားေၾကာင္း မွတ္တမ္းသည္ သူ၏ Identity card တြင္ တစ္သက္တာေခ်ဖ်က္၍မရႏုုိင္ေတာ့ဘဲ ဝင္ေရာက္သြားေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္ မည္သည့္အမဲစက္ကုုိမွ် မစြန္းထင္းမိေစရန္ ဤႏုုိင္ငံတြင္ အထူးသတိျပဳက်င့္သုုံးေနထုုိင္ၾကရသည္။ ထုုိ႔ျပင္ ဤႏုုိင္ငံတြင္ လုုပ္ငန္းတစ္ခုုခုုအတြက္ ကုုိယ္က်င့္တရားေကာင္းမြန္ေၾကာင္း ရဲစခန္းႏွင့္ရပ္ကြက္တုုိ႔မွ ေထာက္ခံခ်က္လည္းမလုုိပါ။ မည္သည့္ကိစၥပဲလုုပ္လုုပ္ ကုုိယ္ပုုိင္ indentity card ကုုိ စက္တြင္ထည့္ၾကည့္လုုိက္ရုုံမွ်ျဖင့္ သူ႔အေၾကာင္းအားလုုံးပါျပီးသားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ကုုိယ္က်င့္တရားေကာင္းမြန္ေၾကာင္း ေထာက္ခံခ်က္မလုုိဘဲ အလုုပ္ကိစၥျပီးစီးႏုုိ္င္ေလသည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္ အၾကံအဖန္လုုပ္၍ေထာက္ခံခ်က္ရယူျခင္းမ်ိဴးလည္း

 ကင္းေဝးသြားေတာ့သည္။ ဤသည္မွာ တရားဥပေဒစုုိးမုုိးျခင္း၏ ျပယုုဂ္အစိတ္အပုုိင္းတစ္ခုုျဖစ္၍ တရားဥပေဒက လူကုုိေစာင့္ေရွာက္ေသာ သာဓကလည္းျဖစ္သည္။ 

 မဟာဓမၼပါလဇာတ္ေတာ္တြင္ " ဓေမၼာ ဟေဝ ရကၡတိ ဓမၼစာရိ ံ၊ ဓေမၼာ သုုစိေဏၰာ သုုခ မာဝဟတိ " ဟုု ျမတ္ဗုုဒၶေဟာေတာ္မူသည္။ အဓိပၺါယ္မွာ " တရားဥပေဒကုုိ လုုိက္နာက်င့္သုုံးေသာ လူကုုိ တရားဥပေဒက အကာအကြယ္ေပးႏုုိင္၊ ေစာင့္ေရွာက္ႏုုိင္၏။ တရားဥပေဒကုုိ ခုုိင္မာစြာေရရွည္ေစာင့္ထိန္းက်င့္သုုံးလွ်င္ ခ်မ္းသာအားလုုံးရႏုုိင္သည္ " တဲ့။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတြင္ တရားဥပေဒစုုိးမုုိးမႈ ( the rule of law ) ရွိဖုုိ႔လုုိအပ္ေၾကာင္းေဟာျခင္းျဖစ္သည္ဟုု အလြယ္မွတ္သားႏုုိင္သည္။ မွန္၏။ တရားဥပေဒဟူသည္ လူကေစာင့္ထိန္းက်င့္သုုံးမွသာ အသက္ဝင္ကာ လူကုုိေက်းဇူးျပဳေပးႏုုိင္သည္။ မက်င့္သုုံးပါက မတရားဥပေဒက အသက္ဝင္လာျပီး လူမႈဒုုကၡအဝဝကုုိ  ဖန္တီးမည္မွာ ေသခ်ာလွေတာ့သည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္လူတုုိင္း၏ ေခါင္းႏွင့္ရင္ထဲဝယ္ တရားဥပေဒမ်ား ခုုိင္မာစြာရွင္သန္ေနဘုုိ႔အေရးၾကီးလွသည္။   ေရႊျပည္တြင္ ျမတ္ဗုုဒၶ၏ ဤဓမၼတုုိ႔ကား ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီကာ ကိန္းဝပ္ခဲ့ဖူးျပီ။ ထုုိဓမၼမ်ား ပိဋကတ္စာအုုပ္ထဲတြင္သာ ဆက္လက္ကိန္းဝပ္မေနေစဘဲ လူမႈေလာက၏ လက္ေတြ႔ဘဝထဲသုုိ႔ လြတ္လပ္စြာရွင္သန္ခြင့္ရလွ်င္ အတုုိင္းထက္အလြန္ တံခြန္ႏွင့္ကုုကၠား ျဖစ္ေပမည္။ ေရႊျပည္ၾကီးကုုိဖြံ႔ျဖိဴးတုုိးတက္ ေအးခ်မ္းေစႏုုိင္ေသာ  ျမတ္ဗုုဒၶ၏ဓမၼမ်ား လူမႈစတိတ္စင္ျမင့္ေပၚသုုိ႔တက္ေရာက္၍ ခုုိင္မာစြာေနရာယူႏုုိင္ပါေစ၊ ေရႊျပည္သူ/သားအားလုုံးတုုိ႔၏ ႏွလုုံးသားႏွင့္ဦးေႏွာက္တုုိ႔ဝယ္ အျမစ္တြယ္၍ ထက္ျမက္စြာလင္းလက္ႏုုိင္ပါေစဟုုလည္း ဆုုေတာင္းမိသည္။ ထုုိ႔ထက္ အုုပ္ခ်ဳပ္သူလူတန္းတုုိ႔၏ သႏ ၱာန္ဝယ္ ျမတ္ဗုုဒၶ၏ဖြံ႔ျဖိဴးေရး ဓမၼမ်ား အျမစ္တြယ္ပါေစဟုု ပုုိ၍တမ္းတမိသည္။ ( ဆက္ရန္ )

ဒုုိင္ယာရီအပုုိင္းအစေလးမ်ား ( ၄ )

ယခင္အာဏာရွင္မ်ား လက္လြန္ခဲ့ေသာ ဧရာဝတီျမစ္ဆုုံဆည္အေရးတြင္ လွ်ပ္စစ္မီးကုုိျပည္ပသုုိ႔ပုုံေအာ၍ေရာင္းစားသည့္ကိစၥလည္း အေရးတၾကီးပါဝင္ေသာျပႆနာ
တစ္ရပ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ အဆုုိပါျပႆနာႏွင့္ပတ္သက္၍ သက္ဆုုိရာဝန္ၾကီးက " လွ်ပ္စစ္မီးမ်ားကုုိျပည္ပသုုိ႔ေရာင္းစားျခင္းသည္ ပုုိလွ်ံေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္ " ဟူေသာ အဆင္ျခင္မဲ့စြာ အေျဖကုုိေပးခဲ့သည္။ ထုုိစကားေျပာျပီး၍ မၾကာမီပင္ လွ်ပ္စစ္မီးမ်ားမလုုံမေလာက္ျဖစ္၍ ျပည္သူမ်ားဆႏၵျပၾကေသာအခါ သမၼတအၾကံေပးတစ္ဦးကလည္း " မီးမလာလွ်င္ ဖေယာင္းတုုိင္မီး ထြန္းေနပါ " ဟုု ကရုုဏာမဲ့စြာဆုုိျပန္သည္။ ေက်းရြာေပါင္း ေျခာက္ေသာင္း ( ၆၀၀၀၀ ) နီးပါးရွိေသာ ေရႊျပည္တြင္ ေက်းရြာတစ္ေသာင္း ( ၁၀၀၀၀ ) ကုုိေလာက္ကုုိေသာ္မွ ႏုုိင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ လွ်ပ္စစ္မီးလင္းေအာင္ ေဆာက္ရြက္မေပးႏုုိင္ဘဲ ဤစကားမ်ိဴးေျပာထြက္သည္ကုုိ အ့ံၾသမဆုုံးျဖစ္မိသည္။ 

 ေက်းရြာအခ်ိဳ ႔တုုိ႔တြင္ လွ်ပ္စစ္မီးလင္းေရးအတြက္ ဘုုန္းေတာ္ၾကီးမ်ားဦးေဆာင္ကာ ရြာသူရြာသားတုုိ႔စုုေပါင္း၍ ကုုိယ့္အားကုုိယ္ကုုိးၾကိဴးစားေနၾကေသာ္လည္း

 သက္ဆုုိင္ရာ၏ ေထာက္ပ့ံမႈအားနဲလြန္းေသာေၾကာင့္ သဘာဝလေရာင္ႏွင့္ၾကယ္ေရာင္ကုုိသာ ေရွးရုုိးစဥ္လာမပ်က္အားကုုိးေနၾကရဆဲပင္ျဖစ္သည္။ ဖင္လန္ႏုုိင္ငံတြင္ ေတာေရာျမိဳ ႔ပါမက်န္ လူရွိေသာေနရာတုုိင္း မီးလင္းေသာ္လည္း လွ်ပ္စစ္မီးပုုိသည္ဟူေသာအသံကုုိ မည္သူမွ်ၾကားဖူးၾကလိမ့္မည္မဟုုတ္ေပ။  အရွင္အႏုုရုုဒၶါအေလာင္းလ်ာ သူငယ္ေလးသည္ မရွိဟူေသာ ေဝါဟာရကုုိမၾကားဘူးသကဲ့သုုိ႔ လွ်ပ္စစ္မီးမရွိ ဟူေသာေဝါဟာကုုိလည္း ဖင္းလူမ်ိဴးတုုိ႔ၾကားဖူးၾကလိမ့္မည္မထင္။

  ထုုိ႔ျပင္ (၂၀၁၂ ) ခုုႏွစ္တြင္ အာတိက္စက္ဝုုိင္းကုုိေက်ာ္ျဖတ္၍ ေျမာက္ဝင္ရုုိးစြန္းသုုိ႔ အလည္အပတ္သြားေရာက္ခဲ့စဥ္ ဖင္လန္ႏုုိင္ငံထိပ္ဖ်ားမွ ေနာ္ေဝႏုုိင္ငံသုုိ႔ျဖတ္ကူးဝင္ရသည္။ ဗီဇာမဲ့ဇုုန္ျဖစ္သျဖင့္ နယ္စပ္တြင္ဘာတစ္ခုုမွ်စစ္ေဆးမႈမရွိဘဲ လြတ္လပ္စြာဝင္ထြက္သြားလာခြင့္ရွိသည္။ ျမိဳ ႔တုုိင္းတြင္ ျမိဳ ႔ဝင္ေၾကးေကာက္ခံေသာ ဂိတ္မရွိ၊ လမ္းမၾကီးတုုိင္းတြင္ လမ္းျဖတ္ကူးခ ေကာက္ခံေသာ ဂိတ္မ်ားလည္း ူမည္သည့္ေနရာမွ်မရွိေသာေၾကာင့္ လမ္းခရီးဖင့္ေႏွးမႈမရွိဘဲ လြယ္ကူလြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ရသည္မွာလည္း စိတ္ေက်နပ္ဖြယ္ရာအခ်က္တစ္ခုုျဖစ္သည္။ ထုုိ႔ျပင္ လမ္းဟူသမွ်သည္ လႈိင္းတြန္႔ႏွင့္အခ်ိဳင့္အခြက္မ်ားမရွိေသာေၾကာင့္ ပုုိ၍သက္ေသာင့္သက္သာမႈရွိေလသည္။ ရန္ကုုန္မႏ ၱေလး အျမန္လမ္းမၾကီးလည္း ထုုိကဲ့သုုိ႔ျဖစ္လွ်င္ ေကာင္းေလစြဟုု စိတ္မေကာင္းစြာေရရြတ္မိသည္။ ေနာ္ေဝႏုုိင္ငံ၏ ေျမာက္ဝင္ရုုိးစြန္းေဒသသည္ သဘာဝေတာေတာင္ၾကီးမ်ား လွိ်ဴေျမာင္စိမ့္စမ္းမ်ား သစ္ပင္သစ္ေတာၾကီးမ်ားတုုိ႔ျဖင့္ အုုံးဆုုိင္း၍သုုိင္းသုုိင္းဝုုိင္းဝုုိင္းအ့ံၾသေလာက္စြာ လွခ်င္တုုိင္းလွေနေတာ့သည္။ အဆုုိပါ ေတာနက္ၾကီးထဲတြင္ ေက်းရြာေလးမ်ားသည္လည္း ေနခ်င့္စဖြယ္ ရင္ဝယ္စြဲျငိေလာက္ေအာင္ပင္ သစ္လြင္လွပေနသည္ကုုိ တမူထူးစြာေတြ႔ရသည္။ ပုုိ၍အ့ံၾသဖြယ္ေကာင္းသည္မွာ ေဝးလံသီေခါင္ေသာ ထုုိေတာနက္ ေတာင္တန္းၾကီးမ်ားတြင္ လွ်ပ္စစ္မီးလင္းေနျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ယေန႔ ႏွစ္ဆယ့္တစ္ရာစုုထိတုုိင္ ညဥ့္အေမွာင္ကုုိအံတုု၍ သဘာဝေရႊလေရာင္ကုုိသာ အမွီျပဳေနရဆဲျဖစ္ေသာ ေက်းလက္ေန ေရႊျပည္သူ/သားတုုိ႔အား သနားမိသလုုိ ကြာျခားခ်က္ၾကိးမားမႈကုုိလည္း သိေစခ်င္လွသည္။

  ဖြ႔ံျဖိဴးျပီးႏုုိင္ငံတုုိ႔သည္ ေခတ္မီနည္းပညာမ်ားကုုိလည္းတတ္ေျမာက္နားလည္ၾကသည္။ သူတုုိ႔သည္ ေခတ္မီပညာရပ္မ်ားကုုိ အျမဲသစ္ေနေအာင္ၾကံေဆာင္ကာ အဆင့္ျမင့္ေအာင္လည္း ျမွင့္ေနၾကသလုုိ သဘာဝေတာေတာင္တုုိ႔၏ တန္ဘုုိးကုုိလည္းသိျမင္လက္ခံကာ ထိန္းသိမ္းၾကသည္။ တနည္းဆုုိေသာ္ ရွည္လ်ားေသာအနာဂတ္

မ်ိဴးဆက္သစ္မ်ား၏ လူမႈဘဝအတြက္ အၾကင္နာတရားႏွင့္အသိပညာတုုိ႔ေပါင္းစပ္ကာ ေလွ်ာက္လွမ္းေနၾကသည္။ မိမိ ဟယ္ဆင္ကီျမိဳ ႔တြင္ သီတင္းသုုံးစဥ္ ညဥ့္အခါ ေက်ာင္းဝင္းထဲသုုိ႔ ယုုန္ကေလးမ်ားဝင္လာတတ္ၾကသည္။ လူေနရပ္ကြက္အနီးတြင္ ယုုန္ကေလးမ်ားရွိေနျခင္းသည္ပင္ ျပည္သူတုုိ႔၏လူပီသေသာစိတ္ဓာတ္ေၾကာင့္ 

တိရစ ၦာန္မ်ားႏွင့္ခ်စ္ၾကည္စြာအတူယွဥ္တြဲေနထုုိင္ႏုုိင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ၎သည္ပင္အလွတရားမဟုုတ္ပါေလာ။ ေျပာလုုိသည္မွာ ဖင္လန္ႏုုိင္ငံသည္ သဘာဝအရင္းအျမစ္ သစ္ပင္သစ္ေတာကုုိ ထိန္းသိမ္းထားႏုုိင္သည္။ တစ္ႏုုိင္ငံလုုံးသစ္ေတာမ်ားလႊမ္းဖုုံးထား၍ ျမိဳ႔ဟူသည္မွာလည္း ေတာထဲတြင္သာတည္ရွိေနေလသည္။ သဘာဝေတာေတာင္မွ သန္႔စင္ေသာေလကုုိ အားပါးတရရႈရႈိက္ခြင့္ရသလုုိ ေခတ္မီစြာဖြံ႔ျဖိဴးျခင္း၏အသီးအပြင့္ကုုိလည္း တန္းတူညီမွ်စြာခံစားခြင့္ရွိေလသည္။ ကမၻာတြင္အရွားပါးဆုုံးေသာ ျမန္မာ့ကြ်န္းသစ္အပါအဝင္ အဖုုိးတန္သဘာဝသစ္ေတာၾကီးမ်ား ေျပာင္တလင္းခါေအာင္ကုုန္ဆုုံးပ်က္ျပဳန္းသြားခဲ့ရေသာ ေရႊျပည္ၾကီးအဖုုိ႔မွာေတာ့ ႏွေျမာတသဝမ္းနဲရုုံမွတပါး မည္သုုိ႔တတ္ႏုုိင္ပါေတာ့မည္နည္း။

  ၎ျပင္ ဖင္လန္တြင္ အစုုိးရပုုိင္သစ္ေတာမ်ားလည္းရွိသလုုိ ပုုဂၢလိကပုုိင္သစ္ေတာမ်ားလည္းရွိသည္။ မည္သည့္သစ္ေတာပင္ျဖစ္ေစ ဥပေဒအရ တစ္ပင္ခုုတ္လွ်င္တစ္ပင္ျပန္စုုိက္ရသည္။ ခရစ္စမတ္ပြဲေတာ္တြင္ ခရစ္စမတ္သစ္ပင္ကုုိပင္လွ်င္ ခုုတ္ခြင့္မရွိေပ။ ခရစ္စမတ္ပင္ေရာင္းသည့္ေနရာတြင္သာ ဝယ္ယူ၍အသုုံးျပဳၾကရသည္။ ကုုန္ကုုန္ေျပာရလွ်င္ ကိုုယ္ပုုိင္ျခံဝင္းထဲမွ သစ္ပင္ကုုိပင္လွ်င္ ခုုတ္ခြင့္မရွိ၊ သက္ဆုုိင္ရာသုုိ႔ ခုုိင္လုုံေသာအေၾကာင္းျပခ်က္ကုုိ တင္ျပျပီးမွသာခုုတ္ခြင့္ရွိေလသည္။ သုုိ႔ေသာ္ ဖင္းလူမ်ိဴးတုုိ႔သည္ ယခုုအခါ ဥပေဒ၏တားျမစ္ခ်က္ေၾကာင့္မဟုုတ္ဘဲ သစ္ပင္ကုုိထိန္းသိမ္းျခင္းသည္ သူတုုိ႔၏ ယဥ္ေက်းမႈသဖြယ္ျဖစ္လာခဲ့သည္ကုုိ သိရွိရသည္။
 
 သဘာဝသစ္ေတာႏွင့္ပတ္ဝန္းက်င္ကုုိထိန္းသိမ္းျခင္းသည္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကုုိ ထိန္းသိမ္းျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သူတုုိ႔ေကာင္းေကာင္းနားလည္ကာ လက္ေတြ႔က်င့္သုုံးေနၾကသည္။ အမွန္စင္စစ္ လူသားသတၱဝါသည္ သဘာဝကုုိအမွီျပဳ၍သာ အသက္ရွင္သန္ေနၾကရသည္မဟုုတ္ပါေလာ။ သဘာဝပ်က္ဆီးလွ်င္ လူအဖြဲ႔အစည္းလည္း ပ်က္ဆီးမည္သာျဖစ္သည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္ သဘာဝကုုိခ်စ္တတ္ဖုုိ႔ နားလည္တတ္ဖုုိ႔ ခံစားတတ္ဖုုိ႔ အေရးၾကီးလွေလျပီ။ ျမတ္ဗုုဒၶသည္ပင္ ေတာမွာေမြးဖြားခဲ့သည္။ ေတာမွာ တရားက်င့္ခဲ့သည္။ ေတာမွာဘုုရားျဖစ္ခဲ့သည္။ ေတာမွာ တရားဦးကုုိေဟာခဲ့သည္။ သဘာဝေတာေတာင္ကုုိ အမွီျပဳခဲ့သည္။ တန္ဘုုိးထားခဲ့သည္။သစ္ပင္ေတာေတာင္သည္ သဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္ရွင္ ဘုုရားသခင္ျဖစ္ဘုု႔ိအေရးအထိ အစိတ္အပုုိင္းတစ္ရပ္အေနျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳေပးႏုုိင္သည္။  ထုုိ႔ေၾကာင့္ပင္ " ယႆ ရုုကၡႆ ဆာယာယ၊ နိသီေဒယ် သေယယ်ဝါ၊ န တႆ သာခံ ဘေဥၹယ်၊ မိတၱဒုုေဗ ၻာ ဟိ ပါပေကာ " ဟုုေဟာေတာ္မူခဲ့သည္။ လုုိရင္းအဓိပၺါယ္မွာ လူတစ္ေယာက္သည္ သစ္ပင္၏အရိပ္ေအာက္ဝယ္ နားခုုိဖူး အိပ္ဖူးမည္ဆုုိလွ်င္ ထုုိသစ္ပင္၏ အကုုိင္းအခက္ကုုိမွ် မခ်ိဴးျဖတ္သင့္။ အကယ္၍ ခ်ိဴးျဖတ္လွ်င္ ယုုတ္မာသူသာျဖစ္သည္ တဲ့။ ဤေဒသနာကုုိမွီ၍ " အရိပ္ေနေန အခက္ခ်ိဴးခ်ိဴး မလုုပ္သင့္ " ဟုု ေရွးျမန္မာတုုိ႔ ေျပာထုုံးရွိခဲ့ၾကေလသည္။ သုုိ႔စဥ္လွ်က္ ေရႊျပည္တြင္ ရတနာသစ္ေတာၾကီးမ်ား ေျပာင္တလင္းခါေအာင္ ျပဳတ္ျပဳတ္ျပဳန္းသြားခဲ့ရေလျပီ။ မုုိးေလဝသမ်ားလည္းမမွန္ေတာ့။ အပူခ်ိန္မ်ားလည္း ျမင့္သထက္ျမင့္တက္လာေနေခ်ျပီ။ အေၾကာင္းရင္းကုုိအထူးရွာစရာမလုုိဘဲ ရွင္းေလျပီ။ ( ဆက္ရန္ )

*
*
*

ဒုုိင္ယာရီအပုုိင္းအစေလးမ်ား ( ၃ )

" ေရႊျပည္တြင္ ေတြ႔ၾကံဳမိသမွ် --(အပိုင္း- ၃ )"
ေရႊျပည္ကုုိျပန္ေရာက္လွ်င္ေရာက္ခ်င္း အဓိကအသုုံးျပဳလုုိသည့္ဆႏၵမွာ ဖုုန္းႏွင့္အင္တာနက္ျဖစ္သည္။ ဖုုန္းႏွင့္အင္တာနက္ဆက္သြယ္ေရးသည္ ယေန႔ေခတ္ကာလတြင္ ပညာေရးေလ့လာမႈမ်ား လူမႈေရးလုုပ္ငန္းမ်ား၊ စီးပြါးေရးလုုပ္ငန္းမ်ား ႏုုိင္ငံေရးလုုပ္ငန္းမ်ားစသည့္စသည့္အေရးအရာတုုိ႔အတြက္ မရွိမျဖစ္ အေရးၾကီးေသာအခန္းက႑တြင္ပါဝင္ေနေသာ္လည္း ေရႊျပည္သူ/သားမ်ားတုုိ႔အတြက္မူ တမူထူးေနေလသည္။ အင္တာနက္ အင္တာျဖဴတုုိ႔ထက္ ေန႔စဥ္ မိသားစုုစားဝတ္ေနေရးျပႆနာကုုိသာ အေလးေပးေနရသည္ကိုုေတြ႔မိသည္။ အကယ္၍ အင္တာနက္ကုုိသုုံးသည္ဆုုိလွ်င္လည္း စီးပြါးေရး ၾကီးပြါးေရး ဆက္သြယ္ေရး သြားလာေရး ပညာေရးစသည္တုုိ႔အတြက္ အသုုံးျပဳမႈထက္  ဂိမ္းေဆာ့ဖုုိ႔အေရးႏွင့္  အီစီကလီအေရးစေသာ အခ်ိန္ျဖဳန္းသည့္လုုပ္ငန္းမ်ားတြင္သာ အမ်ားစုုအသုုံးျပဳေနၾကကသည္ကုုိေတြ႔ျမင္ၾကားသိရသည္။ ဤအခ်က္က အင္တာနက္ဆက္သြယ္ေရးသည္ ေန႔စဥ္လူမႈဘဝ၏ျဖတ္သန္းမႈထဲသုုိ႔ လက္ေတြ႔က်က် ထဲထဲဝင္ဝင္မေရာက္ေသးေၾကာင္းကုုိ ေဖၚျပေနျခင္းပင္သည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္ပင္ အခ်ိန္ႏွင့္တေျပးညီသိရမည့္အခ်က္အလက္မ်ားကုုိ မသိႏုုိင္ၾက၊ ေခတ္ႏွင့္ေလ်ာ္ညီေသာ အေတြးအေခၚမ်ားလည္း ပြင့္လန္းမလာၾကေတာ့ေပ။ ပြင့္လန္းလတ္ဆတ္၍ က်ယ္ျပန္႔ေသာ အေတြးအျမင္မ်ားမရွိဘဲ  ̔ေခတ္မီဖြံ႔ ႔ျဖိဴးတုုိးတက္ေသာႏုုိင္ငံေတာ္သုုိ႔ ̕ ဟူေသာဆုုိင္းဘုုတ္္ကုုိ ကုုိင္ေဆာင္၍ေၾကြးေၾကာ္ဟစ္ေအာ္ေနျခင္းသည္ ယုုတၱိမဲ့စြာ ၾကမ္းပုုိးကိုု လိပ္ျဖစ္ေအာင္ေျပာေနသည္ႏွင့္တူလွေတာ့သည္။   

  လူမ်ားစုုၾကီးျဖစ္ေသာ ေတာရပ္ေဒသမ်ားတြင္ အင္တာနက္ကုုိ မသုုံးတတ္ၾက၊ ျမင္လဲမျမင္ဘူးၾကေပ။ သုုိ႔ေသာ္ အင္တာနက္ဟူေသာ အေခၚအေဝၚကုုိနားရည္ဝေအာင္ ၾကားဖူးေနၾကသည္ကုုိပင္ တုုိးတက္မႈအပုုိင္းအစတစ္ခုုဟုု ဆုုိရေပမည္။ ထုုိ႔ျပင္ ေရႊျပည္တြင္ ဖုုန္းခကလည္းေဈ းၾကီးလွသည္။ ယခုု ဖင္လန္ႏုုိင္ငံတြင္ မိမိအသုုံးျပဳေနေသာလုုိင္းမွာ တစ္လလွ်င္ ယူရုုိေငြ ၂၀ သာလွ်င္ကုုန္ၾကပါသည္။
 ျမန္မာေငြႏွင့္ဆုုိလွ်င္ ( ၂၆၀၀၀ ) ႏွစ္ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ ေက်ာ္ေက်ာ္ေလးမွ်သာျဖစ္သည္။ တစ္လလုုံးလုုံး ( ၂၄ ) နာရီ ( ျပည္တြင္း ) စိတ္တုုိင္းက်ဖုုန္းဆက္ႏုုိင္သည္။ အင္တာနက္ကုုိ အျမဲတန္းဖြင့္ထား၍ ( ၂၄ ) နာရီသုုံးႏုုိင္သည္။  ေရႊျပည္တြင္ထုုိကဲ့သုုိ႔ အသုုံးျပဳပါက တစ္သိန္းလဲမေလာက္ ႏွစ္သိန္းလဲမေလာက္ျဖစ္မည္မွာေသခ်ာသည္။ ျပန္လာခါနီးတြင္ ဖုုန္းႏွင့္ပတ္၍ ဤသုုိ႔ၾကံဳရသည္။ ( ၁၅၀၀ ) တစ္ေထာင့္ငါးရာတန္ WCDMA ဖုုန္း ဆင္းကဒ္မ်ားကုုိ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းမ်ားတြင္ ဗုုံးေဘာလေအာ လုုိက္ေရာင္းေနသည္။ ရပ္ကြက္မ်ားတြင္လည္း အရင္ထက္ အမ်ားၾကီး ဖုုန္းကဒ္မ်ားခ်ေပးေနသည္ဟုုသိရသည္။ ယခင္ကလုုိ တစ္ရပ္ကြက္လွ်င္ ႏွစ္ကဒ္ သုုံးကဒ္မဟုုတ္ေတာ့။ သံဃာမ်ားေသာ စာသင္တုုိက္ဘုုန္းၾကီးေက်ာင္းမ်ားအတြက္ တစ္ကဒ္ ႏွစ္ကဒ္မဟုုတ္ေတာ့။
သုုိ႔ေသာ္ တစ္လလွ်င္ အနည္းဆုုံး ( ၂၅၀၀ ) ႏွစ္ေထာင့္ငါးရာက်ပ္ကုန္ေအာင္ သုုံးကုုိသုုံးရမည္။ ဖုုန္းဆင္းကဒ္ တစ္ခုုခုုခြ်တ္ယြင္းမႈျဖစ္ခဲ့လွ်င္ သုုံးစြဲသူကသာ တာဝန္ယူရမည္၊ သူတုုိ႔ ၌တာဝန္မရွိေခ်။ စာခ်ဳပ္တြင္ဤအတုုိင္းပါသည္။ အေစာပုုိင္းတြင္ ျပည္သူအေပၚေတာ္ေတာ္ေစတနာေကာင္းလာျပီ၊ လုုပ္စားကုုိင္စားမ်ားနဲသြားျပီဟုု ခ်ီးက်ဴးကာ သာဓုုေခၚမိသည္။( ၈) လပုုိင္း ( ၉ )  လပုုိင္းေလာက္တြင္ ေအာ္ရီဒူးႏွင့္ တယ္လီေနာကုုမၼဏီတုုိ႔မွ ဟန္းဆက္ဝယ္လွ်င္ဖုုန္းဆင္းကဒ္အခမဲ့ေပးမည္ဟူေသာ သတင္းေကာင္းကုုိ ၾကိဳတင္ပူေဆြးၾကလွ်က္ ကတုုိက္ကရုုိက္ လုုိက္၍ညစ္ေနၾကတာပါလားဟုု ေနာက္မွစဥ္းစားမိရင္း သံေဝဂယူရေတာ့သည္။ 

  ဖုုန္းဆက္သည့္အခါ မၾကခဏဆုုိသလုုိ ဖုုန္းလုုိင္းအသံမၾကည္လင္မႈႏွင့္ၾကံဳရသည္။ ဆက္သြယ္မႈဧရိယာျပင္ပသုုိ႔ေရာက္ရွိေနပါသျဖင့္ ေခၚဆုုိ၍မရႏုုိင္ပါရွင္ ဟူေသာ မုုသာဝါဒအသံမ်ားျဖင့္လည္း မၾကာခဏေႏွာက္ယွက္က်ီစယ္တတ္ၾကသည္။ ဆက္သြယ္မႈလုုိင္းမ်ား မအားေသးရွင္ ဟူေသာ တာဝန္မဲ့စြာတုုန္႔ျပန္သည့္ အသံမ်ားကုုိလည္း အျမဲလုုိလုုိၾကားေနရတတ္သည္မွာ ေရႊျပည္၏ ( ၂၁ ) ရာစုု ဆက္သြယ္ေရးယဥ္ေက်းမႈပင္ျဖစ္ေတာ့သည္။ ဤသုုိ႔ေသာအေျခအေနရွိသည့္ေရႊျပည္ၾကီးကုုိ " နယ္တကာလွည့္ပါးရုုိက္ရဲတယ္ " ဟုု အျပစ္မဲ့ျပည္သူကုုိ ၾကိမ္းေမာင္းရဲေသာ ( ဂ်ာနယ္မ်ားမ်ားမွေပးသျဖင့္ ) အာဇာနည္ ပါးရုုိက္ခ်န္ပီယံဘြဲ ႔ရ ဝန္းၾကီးတစ္ဦးက " ျမန္မာျပည္မတုုိးတက္ဘူးလုုိ႔ ေျပာတဲ့သူေတြဟာ ရူးလုုိ႔ေျပာတာ " ဟုု ရူးသြပ္မုုိက္မဲစြာ ေဒါသအုုိးေဖါက္ခြဲျပေသာေၾကာင့္ ေဒါသအခုိးအေငြ႔မ်ား ဂ်ာနယ္ေပၚမွရႈရႈိက္ခဲ့ရသည္။ အမွန္စင္စစ္ အႏွီဝန္ၾကီးဆုုိသူသည္ ဖင္လန္ႏုုိင္ငံမွ သာမန္ရုုံးဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္၏ နွလုုံးရည္အဆင့္မွ်မမီေခ်။ ဖင္လန္ႏုုိင္ငံတြင္ အေၾကာင္းကိစၥတစ္ခုုခုုေၾကာင့္ အစုုိးရ ရုုံးမ်ားသုုိ႔သြားေသာအခါ ေနရာတြင္ထုုိင္လွ်င္ထုုိင္ျခင္းပင္ အျပဳံးျဖင့္ၾကိဴဆုုိသည္။ ေမးသမွ် ယဥ္ေက်းစြာေျဖသည္။ စိတ္မရွည္ဘဲ ေဒါသျဖင့္တုန္႔ျပန္ျခင္း ဟိတ္ဟန္ထုုတ္ျခင္း ေကာက္က်စ္ျခင္း လာဘ္ေမွ်ာ္ျခင္း ပုုဒ္မေလး ေပးမွလုုပ္ျခင္း စေသာ မႏွစ္ျမိဳ ႔ဖြယ္ရာအျပဳအမူမ်ား အလ်ဥ္းမေတြ႔ဘူးပါ။ ကုုိယ့္ကိစၥျပီးစီး၍ ထျပန္ေသာအခါတြင္လည္း သက္ဆုုိရာ အစုုိးရ ရုုံးဝန္ထမ္းမွ ေဖၚေရြေသာအျပဳံးျဖင့္ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ႏႈတ္ဆက္လုုိက္ေသးသည္။
  ထုုိ႔ျပင္ (၂၀၁၃ ) ခုႏွစ္က ဖင္လန္ ႏုုိင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးႏွင့္

ဟယ္ဆင္ကီတြင္ေတြ႔ဆုုံဖူးသည္။ ပရိသတ္မ်ားအတြက္စီမံထားေသာ အစားအစာထဲမွ သူ၏ကုုိယ္တာက်အစုုကုုိ သူကုုိယ္တုုိင္ယူစားသည္။ အမ်ားျပည္သူေရွ ႔ အစည္းေဝးခန္းမတြင္ ေနာက္လုုိက္အေျခြအရံမ်ား တစ္ေယာက္မွ်မပါဘဲ လြတ္လပ္စြာျပည္သူႏွင့္ေတြ႔သည္။  အမ်ားျပည္သူေျပာသည္ကုုိ စိတ္ရွည္စူးစုုိက္စြာနားေထာင္ကာ အေသအခ်ာမွတ္သားျပီးမွ အသင့္ေတာ္ဆုုံးျဖစ္မည့္အရာကုုိ ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ခ်၍ ဝန္ေဆာင္မႈကုုိေပးသည္။ သူ၏ဝန္ေဆာင္မႈသည္ ၾကီးမားေသာ ႏွလုုံးသားတြင္အေျခတည္ေသာေၾကာင့္ ဝန္ၾကီးဟူေသာဂုုဏ္ပုုဒ္ႏွင့္ဆီေလ်ာ္လွသည္။ မွန္ပါသည္။ ႏွလုုံးသားၾကီးၾကီး ဥာဏ္ပညာၾကီးၾကီးျဖင့္ တာဝန္ၾကီးၾကီးကုုိေဆာင္ရြက္ႏုုိင္ပါမွ ဝန္ၾကီးျဖစ္ထုုိက္သည္ဟုု နားလည္ခံယူသည္။  ေရႊျပည္မွဝန္ၾကီးႏွင့္ျခားနားေပစြတကား။ 

   ထုုိ႔ျပင္ အသက္ ( ၂၅ ) ဝန္းက်င္ရွိလူငယ္ေလးမ်ားသည္ တုုိးတက္ခ်င္ေသာဆႏၵေကာင္းေလးမ်ားေၾကာင့္ ထုုိးထြက္ေနၾကသည္ကုုိေတြ႔ရသည္။ သုုိ႔ေသာ္ ေရႊျပည္အတြင္းတြင္ ထုုိးစရာအေပါက္မရွိေသးေပ။ ထြက္စရာလမ္းစလည္း ပိတ္ေနဆဲသာျဖစ္သည္ဟုုျမင္မိသည္။ လူငယ္ေလးမ်ားတြင္ တက္ၾကြေသာစိတ္ဓာတ္ကေလးမ်ား ျမဴးထူးစြာပြင့္လန္းေနၾကသည္ကုုိ ျမင္ရေသာေၾကာင့္ တုုိးတက္ျခင္း၏ မ်ိဴးေစ့ေတာ့ သန္ေနျပီဟုု သုုံးသပ္မိသည္။ သုုိ႔ေသာ္ ထုုိမ်ိဴးေစ့ကုုိ ယခင္ကလုုိ အာဏာမွလြဲလွ်င္ဘာကုုိမွ မဆင္ျခင္တတ္ၾကေသာ လူတစ္စုု၏ အညြန္႔ခ်ိဴးမႈကုုိမခံရေအာင္ ဝုုိင္းဝန္းကာကြယ္တတ္ၾကဘုုိ႔ေတာ့လုုိေပမည္။ အထူးသျဖင့္ ရဟန္းတစ္ပါးအေနႏွင့္

ပုုိ၍ေတြ႔ရသည္မွာ လူငယ္တရားနာပရိသတ္ျဖစ္သည္။ ယခင္ကဆုုိလွ်င္ လူၾကီးသူမမ်ားသာ တရားနာေလ့ရွိေသာ္လည္း ယေန႔တြင္မူ လူငယ္မ်ားက တရားပြဲမ်ားကုုိဦးေဆာင္က်င္းပေနသည္ကုုိပင္ေတြ႔ျမင္ရသည္။ ထုုိလူငယ္ေလးမ်ားကုုိ ျမင္ရသည္မွာ အနာဂတ္ႏုုိင္ငံေတာ္ႏွင့္သာသနာေတာ္အတြက္  ေက်နပ္ဖြယ္ေကာင္းလွသည္။  သူတုုိ႔သည္ ျမတ္ဗုုဒၶသာသနာေတာ္အတြက္ စိတ္အားထက္သန္စြာလုုပ္ေဆာင္ေနၾကသည္။ ကုုသုုိလ္ေရးမုုိ႔လည္း ေစတနာေရစီးေတြသန္ေနၾကသလုုိ အမ်ိဴး ဘာသာ သာသနာဟူေသာလႈိင္းလုုံးကလည္း သူတုုိ႔၏ဘာသာေရးလုုပ္ငန္းမ်ားကုုိပုုိ၍တက္ၾကြေစသည္ဟုသုုံးသပ္မိသည္။ ထုုိ႔ျပင္ ယခင္မိမိတုုိ႔ငယ္စဥ္က ဘုုရားပြဲေက်ာင္းပြဲမ်ားတြင္ သံဃေဝယ်ာစၥမ်ားကုုိ အမ်ိဴးသားမ်ားသာလုုပ္ေဆာင္ၾကေသာ္လည္း ယခုုတြင္မူ အမ်ိဴးသမီးမ်ားက အစားထုုိးဝင္ေရာက္လာသည္ကုုိေတြ႔ရသည္။ အမ်ိဴးသမီးမ်ား၏ ေဝယ်ာဝစၥလုုပ္ေဆာင္မႈသည္ ေသသပ္က်န၍ ေထာင့္ေစ့အကြက္ေစ့လုုပ္ေဆာင္တတ္ၾကသည္။ အထူးသတိျပဳမိသည္မွာ ေရႊျပည္၏ လူမႈအဝန္းအဝုုိင္းသည္ လႈေရးတန္းေရး ကိစၥတုုိ႔တြင္ ရက္ေရာစြာေပးလႈတတ္ၾကေသာ္လည္း အမ်ားျပည္သူအတြက္ ရုုိးသားေျဖာင့္မတ္မႈႏွင့္ယွဥ္တဲြေသာ ထက္ျမက္စြာေဆာင္ရြက္မႈမ်ိဴးကား ရွားပါးလွသည္။ အမွန္စင္စစ္ လူသားအရင္းအျမစ္၏ အေျခခံသည္ ရုုိးသားေျဖာင့္မတ္မႈကုုိအေျခခံေသာ ထက္ျမက္မႈပင္ျဖစ္သည္ဟုု ဆုုိခ်င္သည္။ ( ဆက္ရန္ )